Η ζήλια, η τραγωδία και η συνειδητοποίηση του επίπλαστου δεδομένου
(η άποψη που ακολουθεί γράφτηκε στις 24/2/2018 - από τον πρώτο χρόνο του έργου)
Βγαίνοντας από την παράσταση στο θέατρο Χώρα υπήρχε προβληματισμός. Ήξερα πως είχα παρακολουθήσει μία δημιουργία που τα είχε όλα. Εξαιρετική σκηνοθεσία με τα απλωμένα σεντόνια της διαχρονικής "υποχρέωσης" να μετατρέπονται σε πρόσωπα, στοιχεία της φύσης και συναισθήματα. Μοναδικό κείμενο που σμιλεύει τις ηρωίδες και τους χαρακτήρες του Παπαδιαμάντη με έναν ανεπανάληπτο τρόπο, έχοντας στο επίκεντρο τη Φόνισσα, με γλώσσα που μεταπηδά από την καθαρεύουσα των διηγημάτων σε μία πιο άμεση και ρεαλιστική, μεταφέροντάς μας παράλληλα σε άλλες εποχές. Μία Νένα Μεντή μοναδική, σπαρακτική που μαζί με τους υπόλοιπους ηθοποιούς, τις εναλλαγές ρόλων, καταστάσεων και χρόνου (μπλέκεται συνεχώς επί σκηνής παρόν και παρελθόν), ξεπερνά τη Φραγκογιαννού, κάνοντάς μας να ξεχάσουμε τα ιδιώματα της γλώσσας, αντιλαμβανόμενοι τη συσχέτιση με το παρόν και το πόσο μακρυά και συνάμα κοντά βρισκόμαστε σε αυτήν την πραγματικότητα.
Ενώ υπήρχαν όλα τα παραπάνω τελικά δεν δέθηκα με τους χαρακτήρες και δεν "μπήκα" στο έργο. Γύρω από τον αποστασιοποιημένο εαυτό μου, ενθουσιασμός και δάκρυα και μπράβο. Κούραση; Κορεσμός; Προσδοκίες που δεν επαληθεύτηκαν; Ζήλεψα προς στιγμή τις γυναίκες με τα βουρκωμένα βλέμματα που ένιωσαν βαθιά μέσα τους την παράσταση. Και τη ζήλια ακολούθησαν οι τύψεις συνειδητοποιώντας πως η ταύτιση και η συσχέτιση αφορούν κοινά βιώματα καταπίεσης, παραγκωνισμού, απομόνωσης, απόγνωσης, αγώνα για επιβίωση σε μία κοινωνία που έχει προχωρήσει μπροστά από τις εποχές που η γυναίκα αντιμετωπιζόταν ως υποχείριο των ανδρών, εγκλωβισμένη σε άγραφους κανόνες για την ίδια και τις επιλογές της.
Αντιλήφθηκα σε μία στιγμή το πόσο επαναστατική και ανατρεπτική είναι η ισότητα των φύλων που ακούμε και διατυμπανίζουμε από μικροί, πόσο επίπλαστη στην ίδια την καθημερινότητά μας, που έχει τα σλόγκαν ως "πυροτεχνήματα" που σε κάνουν να κοιτάς ψηλά αγνοώντας τα όσα συμβαίνουν δίπλα σου και γύρω σου, πόσο απατηλή για συνανθρώπους μας που ζούνε σε άλλες περιοχές του πλανήτη στις ίδιες συνθήκες και καταστάσεις, κάνοντας ακόμα και το θάνατο ή το φόνο να φαντάζει ως λύτρωση μέσα στην παραζάλη του αδιεξόδου, το θύμα να γίνεται θύτης σε ένα ψυχογράφημα που δε δέχεται ταμπέλες και καλούπια, ξεφεύγοντας από τον Παπαδιαμάντη, τον τόπο, την εποχή, τη γυναίκα - χήρα- πεθερά - μητέρα-κόρη- σύζυγο ξενιτεμένου.
Οι γυναίκες του Παπαδιαμάντη είναι οι γυναίκες που υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν όσο οι άνθρωποι επιβιώνουν, εξουσιάζοντας τους άλλους και όχι αναδεικνύοντας τα δικά τους προτερήματα. Και η αδυναμία μου να χαθώ σε αυτήν την αριστουργηματική αντικειμενικά παράσταση με έφερε αντιμέτωπο με την πικρή αλήθεια πως άθελά μου έχω γεννηθεί δύο βήματα πιο μπροστά από τη μισή ανθρωπότητα μόνο και μόνο από την τυχαία επιλογή του φύλου, επιλογή που συνειδητά ή υποσυνείδητα δημιουργεί διαφορετικές ψυχοσυνθέσεις, όχι τόσο από τις βιολογικές διαφορές μας, όσο από τις κοινωνικές προκαταλήψεις, πεποιθήσεις και αντιλήψεις, που μας διαφοροποιούν με ή χωρίς τη θέλησή μας.
Υπό αυτό το πρίσμα η Φραγκογιαννού της Μεντή, με τις δεισιδαιμονίες και τις απεγνωσμένες και αμφιλεγόμενες επιλογές, υπερβαίνει το χαρακτήρα και ανάγεται σε μία από τις τραγικότερες φιγούρες στην ιστορία της τέχνης, που απευθύνεται με τον πλέον άμεσο και απλό τρόπο σε κάποιες από τις πιο ενδόμυχες και προσωπικές πλευρές της γυναικείας ψυχοσύνθεσης.
Παίζουν: Νένα Μεντή, ΄Ερση Μαλικένζου, Ευγενία Δημητροπούλου, Χριστιάννα Ματζουράνη, Μαριάννα Τουντασάκη, Έφη Σακελλαρίου
Σκηνοθεσία - Κείμενο : Πέτρος Ζούλιας
Θέατρο Χώρα
Τετάρτη 21.00 - Πέμπτη 20.00 - Σάββατο, Κυριακή 18.00
Διάρκεια: 90’ (χωρίς διάλειμμα)
Εισιτήρια: Κανονικό 17 €, 15 € (Εξώστης) / Μειωμένο: 13 € (Έως 18 ετών, φοιτητές και άνω των 65 ετών) / Ανέργων: 10 €
Για περισσότερες πληροφορίες : Οι Γυναίκες του Παπαδιαμάντη
