Ανατρέποντας τα δεδομένα εντός και εκτός των κινηματογραφικών αιθουσών
To Ψυχώ του 1960 αποτέλεσε ένα μοναδικό κινηματογραφικό στοίχημα για τον δημιουργό του. Ο Alfred Hitchcock αναζητούσε το σενάριο της επόμενης ταινίας για την ολοκλήρωση της συνεργασίας του με την Paramount, ύστερα από την εγκατάλειψη από τη μία του Flamingo Feather, με την Grace Kelly, για την οποία προοριζόταν ο κεντρικός ρόλος, να παραιτείται από την υποκριτική για να παντρευτεί τον πρίγκιπα Rainier του Monaco και το διερευνητικό ταξίδι στη Νότια Αφρική, όπου θα γυριζόταν η ταινία, να οδηγεί στο συμπέρασμα πως θα υπήρχαν προβλήματα με τις αρχές και από την άλλη του No Bail for the Judge, εξαιτίας της εγκυμοσύνης της Audrey Hepburn, που επρόκειτο να πρωταγωνιστήσει. Η μόνιμη βοηθός του Hitchcock, Peggy Robertson, πρότεινε το βιβλίο Psycho του Robert Bloch, έχοντας διαβάσει τη θετική κριτική στη στήλη του Anthony Boucher.
Το βιβλίο άρεσε στον Hitchcock, δεν έτυχε όμως της ίδιας αποδοχής από τους υπεύθυνους της Paramount Pictures, που διαφώνησαν με την πρόταση του διάσημου δημιουργού, χαρακτηρίζοντάς το ως «αποκρουστικό» και «αδύνατο για τον κινηματογράφο». Αποτέλεσμα του μεταξύ τους χάσματος η άρνηση στο να του δώσουν τον συνηθισμένο μισθό των 250 χιλιάδων δολαρίων με τον Hitchcock να αντιπροτείνει το 60% των εσόδων. Χωρίς να πιστεύει στο εγχείρημα, η Paramount συμφώνησε, θεωρώντας πως ο Hitchcock ήθελε απλά να τελειώσει τη μεταξύ τους συνεργασία με ένα πείραμα, πριν να μεταβεί στη Universal.
Οι ψυχρές σχέσεις μεταξύ Paramount και Hitchcock φάνηκαν και από την άρνηση της πρώτης στο να διαθέσει κινηματογραφικό στούντιο με τη δικαιολογία πως δεν υπήρχε διαθέσιμο, αναγκάζοντας τον τελευταίο να πάρει ένα επιχειρηματικό ρίσκο, αναλαμβάνοντας προσωπικά τη χρηματοδότηση του έργου, μεταφέροντας τα γυρίσματα στον χώρο του μελλοντικού εργοδότη του, της Universal-International, με την Paramount να είναι υπεύθυνη για τη διανομή στις κινηματογραφικές αίθουσες.
Κάθε δυσκολία για καλό με τους περιορισμούς να οδηγούν τον Hitchcock σε αποφάσεις που συνδύαζαν το δημιουργικό ένστικτο με το επιχειρηματικό του δαιμόνιο. Για τον περιορισμό του κόστους αποφάσισε τη χρήση του τηλεοπτικού συνεργείου της εταιρείας του Shamley Productions, το οποίο και γνώριζε από την τηλεοπτική σειρά «O Alfred Hitchcock Παρουσιάζει», προσθέτοντας σε αυτό τον Bernard Herrmann για τη μουσική, τον George Tomasini για το μοντάζ και τον Saul Bass για τον σχεδιασμό των τίτλων και της διάσημης σκηνής στο ντους, με το τελικό ποσό των συνεργατών του να ανέρχεται στα 62 χιλιάδες δολάρια.
Ως προς τους ηθοποιούς προσέλαβε τη διάσημη Janet Leigh, που χρωστούσε μία ακόμα ταινία στην Paramount για να κλείσει το επταετές συμβόλαιο που είχε υπογράψει μαζί της το 1953, με 25 χιλιάδες δολάρια, το ¼ του συνηθισμένου μισθού της και τον Anthony Perkins, που έμελλε να γράψει τη δικιά του κινηματογραφική ιστορία στον ρόλο του ψυχοπαθούς Norman Bates, με 40 χιλιάδες δολάρια, πλαισιώνοντάς τους με λιγότερο γνωστούς συναδέλφους τους.
Επιδιώκοντας να μειώσει περαιτέρω τα έξοδα και τον χρόνο παραγωγής επέλεξε την ασπρόμαυρη φωτογραφία, επηρεαζόμενος και από την εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία του Les Diaboliques (Οι Διαβολογυναίκες) του Henri-Georges Clouzot με την οποία το Ψυχώ έχει ως κοινό χαρακτηριστικό και την προσωπική παράκληση του σκηνοθέτη προς τους θεατές στο να διαφυλάξουν τις σεναριακές ανατροπές της ταινίας με χαρακτηριστικές επικλήσεις, σαν τις «Μην μαρτυρήσετε το τέλος του. Είναι το μόνο που έχουμε» ή «Αν δεν μπορείτε να κρατήσετε ένα μυστικό, παρακαλούμε να μείνετε μακρυά από τους γύρω σας μετά το τέλος του έργου». Αν και το χρώμα κυριαρχούσε στις ταινίες της εποχής, η εισπρακτική επιτυχία ασπρόμαυρων b-movies, ο θαυμασμός του Hitchcock προς τις Διαβολογυναίκες, αλλά και η προσπάθεια του να μην είναι υπερβολικά βίαιη η σκηνή του ντους συνδυάστηκαν με την προτεραιότητα του χαμηλού κόστους στην εν λόγω απόφαση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μυστικοπάθεια του Hitchcock αναφορικά με το σενάριο της ταινίας. Όχι μόνο απέκτησε τα δικαιώματα του μυθιστορήματος για 9.500 δολάρια, αλλά ζήτησε και από την Robertson να αγοράσει για λογαριασμό του όλα τα αντίγραφα του βιβλίου για να μην διαρρεύσουν τα μυστικά της ιστορίας του. Το μυθιστόρημα του Robert Bloch, στο οποίο και βασίστηκε το σενάριο του έργου από τον Joseph Stefano, στηρίχτηκε στην πραγματική ιστορία του Edward Gein, o oποίος είχε σοκάρει την αμερικανική κοινωνία με τα αποτρόπαια εγκλήματά του στο χωριό Plainfield του Wisconsin το 1957. Τα παιδικά τραύματα, η αντικοινωνική συμπεριφορά, η απώλεια της αυταρχικής μητέρας, δύο φόνοι γυναικών και η προσπάθειά του να μεταμορφωθεί σε γυναίκα και να αναπαραστήσει τη μάνα του με τμήματα από πτώματα που ανέσυρε από τάφους της περιοχής ενέπνευσαν τόσο τον Bloch, όσο και μία σειρά ταινιών, όπως Ο Σχιζοφρενής Δολοφόνος με το Πριόνι (1974), O Xασάπης του Μανχάταν (1974) και H Σιωπή των Αμνών (1991).
To σενάριο του Stefano μένει αρκετά πιστό στο μυθιστόρημα, έχοντας ορισμένες σημαντικές αλλαγές, που αφορούν κατά κύριο λόγο τον κεντρικό χαρακτήρα, με τον Norman Bates να προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά του Anthony Perkins, παύοντας να είναι ο υπέρβαρος, αντιπαθητικός μεσήλικας του Bloch και χωρίς τον εθισμό στο αλκοόλ, την πορνογραφία, τον πνευματισμό και τον αποκρυφισμό, προκειμένου να εστιάσει το έργο στις ψυχικές διαταραχές του. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επιλογή του να ξεκινήσει η ιστορία με τις σκηνές της ζωής της Marion (Janet Leigh), πριν να κάνει την εμφάνισή του ο πραγματικός πρωταγωνιστής της 20 λεπτά αργότερα, δίνοντας μία διαφορετική οπτική στα γεγονότα του βιβλίου.
Η έμφαση που δίνεται στη Marion αποδεικνύεται ιδιοφυής, μιας και η βίαιη δολοφονία της διασημότερης πρωταγωνίστριας της ταινίας στα μισά του έργου προκαλεί την έκπληξη και σοκάρει. Αν έμεινε όμως στο κινηματογραφικό πάνθεον η σκηνή στο ντους, αυτό δεν οφείλεται μόνο στη σεναριακή ανατροπή, αλλά και στον τρόπο που απεικονίστηκε. Γυρισμένη την εβδομάδα μεταξύ 17 και 23 Δεκεμβρίου του 1959, ύστερα από δύο διαδοχικές αναβολές από την Leigh, εξαιτίας κρυoλογήματος και της περιόδου της, 78 διαφορετικές λήψεις και 52 κοψίματα στα 45 δευτερόλεπτα της στιγμής του φόνου. Το σκηνικό επέτρεπε τη μετακίνηση των τοίχων, ώστε η κάμερα να μπορεί να πλησιάσει από οποιαδήποτε οπτική γωνία, ενώ και η χρήση των 50άρων φακών στις κάμερες των 35 χιλιοστών μετέφερε τον θεατή στη δράση και την ένταση της ταινίας, μετατρέποντάς τον σε “αυτόπτη μάρτυρα”. Γρήγορες εναλλαγές κοντινών στιγμιοτύπων καταφέρνουν να αποδώσουν με σκηνοθετική μαεστρία τον τρόμο από την οθόνη στο μυαλό του θεατή, αποφεύγοντας τη λογοκρισία της εποχής για το γυμνό και τη βία της.
Εξίσου διάσημο με τη σκηνή και το μουσικό κομμάτι του Bernard Herrmann με τίτλο «Ο Φόνος». Αν και ο Hitchcock δεν είχε αρχικά την πρόθεση να υπάρχει μουσική σε αυτό το σημείο, ο Herrmann επέμεινε να δοκιμαστεί η σύνθεσή του με το τελικό αποτέλεσμα να ενθουσιάζει τον σκηνοθέτη, πείθοντάς τον να αφήσει στην άκρη τις όποιες σκέψεις τηλεοπτικής προβολής του Ψυχώ ως ενός ακόμα επεισοδίου της διάσημης σειράς του. Είναι τέτοια η επίδραση της μουσικής στο τελικό αποτέλεσμα που ο κορυφαίος δημιουργός διπλασίασε τον μισθό του μουσικού του για να του αποδώσει αργότερα το 33% της επιτυχίας της ταινίας. H επιλογή των βιολιών εν προκειμένω, όσο πετυχημένη και αν υπήρξε, ήταν και απόρροια των περικοπών, που δεν επέτρεπαν τη χρήση μίας πλήρους συμφωνικής ορχήστρας.
Ο Hitchcock περιγράφοντας τη διάσημη σκηνή του ντους, καθώς και τις αντιδράσεις του κόσμου στην τηλεοπτική εκπομπή του Dick Cavett.
Tα γυρίσματα έγιναν στα Revue Studios, στον ίδιο χώρο με την τηλεοπτική σειρά, σε ένα διάστημα 2.5 περίπου μηνών, από τις 11 Νοεμβρίου του 1959 ως και την 1 Φεβρουαρίου του 1960 με το τελικό κόστος να ανέρχεται στα 806,947.55 δολάρια. Tο motel και το σπίτι του Bates κατασκευάστηκαν στο ίδιο πλατό με Το Φάντασμα της Όπερας του Lon Chaney και αποτελούν αξιοθέατο με αντίγραφά τους να διατηρούνται στα Universal Studios της Universal City στο Hollywood και τη Universal να καταφέρνει να εκμεταλλευτεί την επιτυχία του έργου καλύτερα από την ίδια την Paramount, παίρνοντας και τα δικαιώματα της ταινίας, τα οποία και διατηρεί μέχρι και τις μέρες μας.
Εκτός από τα εμπόδια της Paramount και τις οικονομικές περικοπές, ο Hitchcock είχε να αντιμετωπίσει και τον Κώδικα Hays ( Μotion Picture Production Code ), που έθετε τα ηθικά όρια στον κινηματογράφο, λογοκρίνοντας το περιεχόμενο των ταινιών στην Αμερική από τα μέσα της δεκαετίας του ’30, Δεν ήταν μόνο η ιστορία του πρώτου κινηματογραφικού κατά συρροή δολοφόνου ούτε η σκηνή στο μπάνιο. Το Ψυχώ έσπασε πληθώρα ταμπού της εποχής και υπήρξε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες ταινίες, επαναπροσδιορίζοντας το τι θεωρούταν ανεκτό σε μία κινηματογραφική δημιουργία. Από το ανύπαντρο ζευγάρι, που μοιράζεται το ίδιο κρεβάτι στο ξεκίνημα, το πρώτο τράβηγμα σε καζανάκι τουαλέτας σε ταινία, μέχρι και το ζήτημα της παρενδυσίας.
Χαρακτηριστικά, αναφέρεται στο βιβλίο Alfred Hitchcock and the Making of Psycho (1990) του Stephen Rebello πως η επιτροπή επέμενε πως μπορούσε να διακρίνει το στήθος της Leigh σε μία μεμονωμένη σκηνή, ζητώντας του να την αποσύρει. Ο Hitchcock περίμενε για μερικές ημέρες, πριν να στείλει ξανά για έγκριση την ίδια και απαράλλαχτη εκδοχή του έργου του με τα μέλη της επιτροπής λογοκρισίας να αντιστρέφουν τις γνώμες τους. Επίτηδες υπήρχαν εμβόλιμα πλάνα για να τραβήξουν την προσοχή τους, ώστε να μείνουν ανεπηρέαστα τα πιο σημαντικά, όπως η σκηνή του ντους και εκείνη της κρεβατοκάμαρας στα πρώτα λεπτά του έργου.
Οι αντιδράσεις των θεατών υπήρξαν πρωτόγνωρες και σε αυτό συνέδραμε και η χειραγώγησή τους από τον Hitchcock εντός και εκτός κινηματογραφικής αίθουσας. Ο ίδιος αργότερα αναφέρει «Το κοινό είναι πολύ περίεργο. Όταν έκανα το Ψυχώ, υπήρχε μία σκηνή με τον Tony Perkins να προσπαθεί να ξεφορτωθεί το πτώμα του θύματός του, σπρώχνοντας ένα αυτοκίνητο σε βάλτο. Όταν το όχημα έμεινε στάσιμο στην επιφάνεια, το κοινό παρακαλούσε να βυθιστεί, παρά το γεγονός πως ο Perkins ήταν ο δολοφόνος». Σε άλλη συνέντευξή του επισημαίνει σε σχέση με το «παιχνίδι» με το κοινό πως «σκηνοθετούσα τους θεατές» και «έπαιζα μαζί τους, όπως ένα μουσικό όργανο», έχοντας σε αυτό μεγάλο μερίδιο και η προώθηση της ταινίας. Απαγορεύοντας στους πρωταγωνιστές, Leigh και Perkins, να δώσουν τις συνηθισμένες συνεντεύξεις σε τηλεόραση, ραδιόφωνο και έντυπα μέσα με τον φόβο πως θα αποκαλύψουν σημαντικά σημεία της πλοκής του και χωρίς να κάνει δημοσιογραφικές προβολές, αναγκάζοντας τους κριτικούς να προσέλθουν ως «κοινοί θνητοί» στις αίθουσες με τον υπόλοιπο κόσμο, διαφύλαξε ως «κόρη οφθαλμού» τα μυστικά του Ψυχώ.
Για να σιγουρευτεί περαιτέρω, ο Hitchcock ανάγκασε κάθε μέλος του καστ και του συνεργείου να υποσχεθεί πως δε θα μιλήσει για την ταινία, την πλοκή και τις ανατροπές της, δίνοντας τον παρακάτω όρκο μπροστά του: «Υπόσχομαι ότι δεν θα αποκαλύψω την πλοκή του Ψυχώ» σε μία εποχή που ο λόγος των συνεργατών αρκούσε και δεν χρειάζονταν τα σύμφωνα εμπιστευτικότητας και οι συμφωνίες μη αποκάλυψης. Προκειμένου να παραπλανήσει περαιτέρω θεατές και δημοσιογράφους διέρρευσε ψευδείς ειδήσεις, υποστηρίζοντας πως οι Helen Hayes και Judith Anderson βρίσκονται στην κορυφή της λίστας για τον ρόλο της κυρίας Bates, την ίδια ώρα που φιγουράριζε η καρέκλα με το όνομα ‘Mrs Bates’ σε φωτογραφίες από το πλατό των γυρισμάτων.
Το ίδιο πρωτότυπη υπήρξε και η προβολή της ταινίας στους κινηματογράφους. Για πρώτη φορά ζητήθηκε από τους αιθουσάρχες να τηρήσουν αυστηρά συγκεκριμένες ώρες προβολής (ως τότε συνηθιζόταν οι ταινίες να παίζουν συνεχώς στις αίθουσες με τον θεατή να μπορεί να μπει σε οποιαδήποτε στιγμή τους για να τις παρακολουθήσει) και επιβλήθηκε πολιτική «μη καθυστερημένης εισόδου» με διαφημιστικές επιγραφές στην είσοδο των κινηματογράφων όπως «Δε θα σας επιτρέψουμε να εξαπατήσετε τον εαυτό σας. Πρέπει να δείτε το Ψυχώ από την αρχή. Επομένως, μην περιμένετε να σας επιτραπεί η είσοδος στην αίθουσα μετά από την έναρξη της προβολής της ταινίας. Λέμε σε κανέναν - και εννοούμε σε κανέναν - ούτε καν στον αδερφό του ιδιοκτήτη, στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών ή στη βασίλισσα της Αγγλίας (ο Θεός να την ευλογεί)!» ή «Ο ιδιοκτήτης αυτού του κινηματογράφου έχει λάβει οδηγίες, με κίνδυνο της ζωής του, να μη δεχτεί την είσοδο κανενός θεατή μετά την έναρξη του έργου. Τυχόν απέλπιδες προσπάθειες εισόδου από πίσω πόρτες, εξόδους διαφυγής ή τους αεραγωγούς θα αντιμετωπίζονται με βία. Μας είπαν πως είναι η πρώτη φορά που απαιτούνται τόσο αυστηρά μέτρα ... αλλά είναι και η πρώτη φορά που θα δείτε μία ταινία σαν το Ψυχώ». Οι προωθητικές ενέργειες συνεχίστηκαν με την παρουσία φρουρών ιδιωτικών εταιρειών στις εισόδους ή νοσοκόμων με το πρόσχημα της προστασίας των θεατών σε περίπτωση καρδιακής προσβολής.
Οι αιθουσάρχες αρχικά αντέδρασαν στην προτεινόμενη πολιτική του Hitchcock και της Paramount υπό τον φόβο πως θα κόβονταν λιγότερα εισιτήρια, εξαιτίας των περιορισμών. Οι μεγάλες ουρές όμως μπροστά από τους κινηματογράφους λειτούργησαν ως «διαφημιστικό τρικ», που τράβηξε τα βλέμματα και προκάλεσε αίσθηση, οδηγώντας το Ψυχώ στην εμπορική επιτυχία, αποτελώντας και την πιο πετυχημένη οικονομικά ταινία του Hitchcock, αποφέροντάς του περισσότερα από 15 εκατομμύρια δολάρια, ξεπερνώντας κατά πολύ τον συνηθισμένο μισθό του ανά ταινία. Από την άλλη πλευρά οι αρχικά συγκρατημένες κριτικές στο ξεκίνημα, «παρασύρθηκαν» από την ενθουσιώδη υποδοχή του κοινού, ξεπερνώντας τους αρχικούς ενδοιασμούς τους.
Προωθητικό βίντεο της εποχής από την Paramount και τον Hitchcock για τις προωθητικές καινοτομίες του Ψυχώ (Πηγή: Academy Film Archive)
Το Ψυχώ θεωρείται η πρώτη ταινία της κατηγορίας slasher film (στο βασικό σεναριακό μοτίβο ο κατά συρροή δολοφόνος, που χρησιμοποιεί συνήθως αιχμηρά αντικείμενα), αν και τα πρωτεία διεκδικεί το Peeping Tom (1960) του Michael Powell, το οποίο και κυκλοφόρησε λίγους μήνες πρωτύτερα με θεματολογία που επίσης σοκάρει (ηδονοβλεψίας δολοφόνος γυναικών, που καταγράφει τις τελευταίες στιγμές τους με την κάμερά του), χωρίς όμως να σημειώνει επιτυχία, γεγονός που το οδήγησε και στη σκιά της δημιουργίας του Hitchcock. Αποτελεί το πρώτο έργο που πήρε την αξιολόγηση R (Restricted) στο σύστημα της Αμερικανικής Ένωσης Κινηματογράφου ( Motion Picture Association of America ), που αντικατέστησε τον Κώδικα Hays, 8 χρόνια αργότερα.
Η μεγάλη επιτυχία του έργου είχε και το τίμημά της. Η πρωταγωνίστρια Janet Leigh έγινε δέκτης απειλητικών γραμμάτων από άτομα που μίσησαν τον χαρακτήρα της Marion Crane στην ταινία, φτάνοντας σε μία περίπτωση μέχρι και το F.B.I. με τους υπεύθυνους να συλλαμβάνονται. Ο σύζυγός της την περίοδο εκείνη, Tony Curtis, αναφέρει στην αυτοβιογραφία του πως η εμμονή όσων συναντούσε στο να τη ρωτάνε για τη σκηνή στο ντους, επισκιάζοντας κάθε άλλη στιγμή της καριέρας της, συνέβαλε στον εθισμό της στο αλκοόλ, που οδήγησε την ίδια και τη σχέση τους στην κατάρρευση και το διαζύγιο.
Εξίσου κωμικοτραγικές και οι ψυχολογικές επιπτώσεις της διάσημης σκηνής στην καθημερινότητα πρωταγωνιστών και θεατών. Το ανέκδοτο πως καταλάβαινες τον αντίχτυπο της ταινίας από τη μυρωδιά που συναντούσες μπαίνοντας στο λεωφορείο δεν απέχει και πολύ από την πραγματικότητα με την ίδια τη Leigh να ομολογεί πως, παρά το σιρόπι σοκολάτας Bosco που χρησιμοποιήθηκε στα γυρίσματα, για να δοθεί μία πιο έντονη εικόνα στο «αίμα» της ασπρόμαυρης ταινίας, επηρεάστηκε τόσο πολύ από το τελικό αποτέλεσμα που απέφευγε το ντους, εκτός και αν ήταν επιτακτική ανάγκη, οπότε και κλείδωνε κάθε παράθυρο και πόρτα του σπιτιού, αφήνοντας ανοικτά μόνο εκείνη του μπάνιου, μαζί με την κουρτίνα του.
Αξιοσημείωτη και η περίπτωση του γράμματος ενός εξαγριωμένου πατέρα προς τον Hitchcock, ο οποίος και διαμαρτυρήθηκε για το ότι την άρνηση της κόρης του να μπει στη μπανιέρα μετά τις Διαβολογυναίκες, ακολούθησε και εκείνη του να χρησιμοποιήσει το ντους μετά το Ψυχώ με αποτέλεσμα το να είναι αρκετά δυσάρεστο το να βρίσκεται δίπλα της. Η απάντηση του διάσημου σκηνοθέτη «Στείλτε την στο καθαριστήριο». Το χιούμορ του Hitchcock εμφανές και σε ερώτηση δημοσιογράφων για την ομολογία συλληφθέντα στο Los Angeles πως είχε σκοτώσει τρεις γυναίκες με την τελευταία να πέφτει θύμα του εξαιτίας του Ψυχώ με τον ίδιο να δίνει την απάντηση: «Ποια ταινία είδε δει πριν τον δεύτερο φόνο;». Ιστορική και η δήλωση του Walt Disney που αρνήθηκε στον Hitchcock να κάνει γυρίσματα στην Disneyland στις αρχές της δεκαετίας του ’60, εξαιτίας «αυτής της αηδιαστικής ταινίας, του Ψυχώ».
Το Ψυχώ μπορεί να ξεκίνησε ως πείραμα ή μία προσωπική πρόκληση του κορυφαίου σκηνοθέτη, συνάντησε τα οικονομικά εμπόδια της Paramount και την αμφισβήτηση για τις επιλογές του Hitchcock. Αυτοί οι περιορισμοί όμως επέτρεψαν το δημιουργικό ρίσκο, μετατρέποντας τις αδυναμίες σε πλεονεκτήματα, καταλήγοντας σε μία ταινία σταθμό, που όχι μόνο επαναπροσδιόρισε τα όρια του σεξ και της βίας στο σινεμά, δημιούργησε ένα νέο κινηματογραφικό είδος και μας άφησε τον απόλυτο serial killer με το «καλημέρα» μαζί με την περισσότερο αναλυμένη σκηνή στην ιστορία του κινηματογράφου, αλλά αποτέλεσε και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα υποδειγματικής προώθησης με τα διαφημιστικά κόλπα του Hitchcock να μεταφέρονται και εκτός μεγάλης οθόνης και τις συγκεκριμένες ώρες προβολών να καθιερώνονται στις αίθουσες από την επιτυχία του εγχειρήματός του.
Αν και το να κατηγορήσουμε το Ψυχώ για τα όσα βιώνουμε στα μέσα μεταφοράς του σήμερα είναι άτοπο, θα ξέρουμε σε ποιον να «ρίξουμε το φταίξιμο» την επόμενη φορά που θα συναντήσουμε τις ουρές έξω από τους κινηματογράφους, όταν με το καλό θα επανέλθουμε στην προ κορωνοϊού κανονικότητά μας.
To trailer της ταινίας με τον Hitchcock να "ξεναγεί" τους θεατές στην ιστορία και το σκηνικό ταινίας και οικογένειας Bates
Πηγές Πληροφοριών και Φωτογραφιών: Wikipedia, Wikiwand, IMDB, Paramount Pictures, Universal Pictures, Openculture.com, Indiewire.com, Filmcompanion.in, Todayifoundout.com, Flashbak.com, Aurorasginjoint.com, Mptvimages.com, REX/Shutterstock
