Εκσυγχρονισμός Vs Συντηρητισμός σημειώσατε X
Ο αμερικανικός (ας μας επιτραπεί η έκφραση) "τηλεοπτικός κινηματογράφος" του Netflix συνεχίζει να πρωτοστατεί αυτή τη χρονιά, πατώντας στα χνάρια του Hollywood και στις κλασικές συνταγές της μυθοπλασίας από πραγματικά γεγονότα. Αφορμή αυτή τη φορά η άτυπη "διαμάχη" μεταξύ των Καρδιναλίων Joseph Aloisius Ratzinger ( Anthony Hopkins ) και Jorge Mario Bergoglio ( Jonathan Pryce ) για τη διαδοχή του Πάπα Ιωάννη Παύλου του Β΄ με νικητή στο παπικό κονκλάβιο του 2005 τον πρώτο, που επέλεξε για την ενθρόνισή του το όνομα Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ΄.
Αν και από τους πλέον καλλιεργημένους και γλωσσομαθείς Πάπες στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας, ο γερμανικής καταγωγής Βενέδικτος κατακρίθηκε για τις συντηρητικές του απόψεις, όπως ήταν η άρνησή του στη χρήση του προφυλακτικού, ενώ κατηγορήθηκε για συγκάλυψη περιπτώσεων παιδεραστίας στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας, καθώς και για οικονομικά σκάνδαλα, στα οποία ενεπλάκησαν συνεργάτες του.
Αποτέλεσμα των παραπάνω η παραίτησή του μετά από οκταετία, κάτι που είχε συμβεί ελάχιστες φορές στα 2000 χρόνια του θεσμού με τους Πάπες να μένουν στη θέση τους, μέχρι το θάνατό τους. Διάδοχός του στο παπικό αξίωμα ο πρώην "αντίπαλός του", με τον Bergoglio να γίνεται ο πρώτος Λατινοαμερικάνος Πάπας στην ιστορία του θεσμού, επιλέγοντας το όνομα Πάπας Φραγκίσκος και φέρνοντας μαζί του έναν "αέρα ανανέωσης" και εκσυγχρονισμού στην Καθολική Εκκλησία με τις πιο προοδευτικές απόψεις του.
Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο των επάλληλων διαδοχών, ο βιρτουόζος στις κινηματογραφικές "βιογραφίες", σεναριογράφος Anthony McCarten ( Bohemian Rhapsody, The Theory of Everything, Darkest Hour ), στήνει μία συνάντηση μεταξύ των δύο αντρών, που ποτέ δεν έγινε, δίνοντας το έναυσμα για συζητήσεις μεστές από θρησκευτικές αναφορές και επιχειρήματα ανάμεσα στον προοδευτικό Αργεντίνο και τον παραδοσιακό Γερμανό, λίγο πριν την παραίτηση του τελευταίου από τον παπικό θρόνο.
Δύο διαφορετικοί κόσμοι "συγκρούονται" σε πνευματώδεις διαλόγους, διανθισμένους από στιγμές χιούμορ, που απομυθοποιούν τις ιστορικές προσωπικότητες, δίνοντας την ανθρώπινη διάστασή τους. Θίγονται καίρια ζητήματα, όπως της διατήρησης της παράδοσης, της παιδεραστίας στους κόλπους της Εκκλησίας, του ρόλου της γυναίκας στην Εκκλησία, του γάμου κληρικών και ομοφυλοφίλων, χωρίς όμως να υπάρχει κάποια εμβάθυνση, πέρα από μεμονωμένες αναφορές.
Η επιλογή στη σκηνοθεσία του Λατινοαμερικάνου Fernando Meirelles ( City of God ) δεν είναι τυχαία, μιας και η ταινία εστιάζει στη ζωή του Bergoglio, δείχνοντας την ιστορία από τη δικιά του πλευρά. Το λαϊκό του προφίλ σε σχέση με το περισσότερο εκλεπτυσμένο του Ratzinger και το γεγονός πως είναι ο τωρινός και περισσότερο δημοφιλής Πάπας δικαιολογούν την επιλογή. Ενδιαφέρον έχει πως η ταινία αναφέρεται και στα λάθη για τα οποία έχουν κατηγορηθεί και οι δύο, κάνοντας αναδρομές στο παρελθόν για να παρουσιάσει το συμβιβασμό του Πάπα Φραγκίσκου με το διεφθαρμένο κατεστημένο, προκειμένου να σώσει τις ζωές δύο κληρικών κατά την περίοδο του "Βρώμικου Πολέμου" στην Αργεντινή, αλλά και μεμονωμένες αναφορές στη συμμετοχή του Πάπα Βενέδικτου στη Νεολαία του Χίτλερ , όταν ήταν ακόμα παιδί. Και πάλι το έργο δεν αποκρύπτει, θέλοντας να προβάλει το μήνυμα της μετάνοιας, της συγχώρεσης και του "ουδείς αναμάρτητος". Πέρα, όμως, από τη διάθεση εξωραϊσμού και εξαγνισμού των δύο αντρών, δε δίνονται άμεσα απαντήσεις στο πού βρίσκεται και η προσωπική ευθύνη για τις όποιες επιλογές, αλλά και στο τίμημα που πλήρωσαν ή θα πρέπει να πληρώσουν.
Εν τέλει, το έργο παρακολουθείται με ενδιαφέρον, χάρη στις απολαυστικές ερμηνείες των Pryce και Hopkins, τους εξαιρετικούς διαλόγους και την κινηματογραφική αναβίωση του Βατικανού, των παραδόσεών του και της Καπέλα Σιξτίνα με τα flashback στις παλιότερες εποχές να είναι αδιάφορα γεμίσματα των κενών, μέχρι την επόμενη συνεύρεση των δύο κορυφαίων ηθοποιών.
Τα ερωτήματα τίθενται, τα γεγονότα παρουσιάζονται, οι απαντήσεις ακόμη περιμένουν. Τουλάχιστον, στο τέλος, μένει η ανθρώπινη εικόνα των πρωταγωνιστών, που, παρακολουθώντας έναν αγώνα ποδοσφαίρου, ζητωκραυγάζουν σαν μικρά παιδιά, σκηνή που μας θυμίζει τα λόγια του Πάπα Βενέδικτου λίγα λεπτά πρωτύτερα: "έκανα μία απλή πλάκα. Μία γερμανική πλάκα. Δε χρειάζεται να είναι και αστεία".
Όπως δε χρειάζεται και να απαντηθούν τα προαναφερθέντα (αιώνια) ερωτήματα, για να απολαύσει κάποιος μία καλή ταινία.
Οι Δύο Πάπες (2019) / Είδος: Δραματική Κομεντί, Βιογραφική / Σκηνοθεσία: Fernando Meirelles / Διάρκεια: 125'
Το Trailer της ταινίας.
Για περισσότερες πληροφορίες: The Two Popes
